Snoeien waarom, tips en uitleg

Laurierkers

Snoeitips en termen

waarom snoeien

 Bomen en struiken zijn beide heesters en beginnen beide als zaadje en plantje. Soms niet in te denken wanneer je een enorme boom ziet staan naast een kleine volgroeid struikje.

  • We snoeien om de struik of boom in vorm of compact te houden of om rijke en gezonde vruchten te ontwikkelen.
  • Heesters kunnen tot bomen en hagen gesnoeid worden. En bomen tot hagen en heesters. Hoge bomen kunnen lage compacte boompjes, leibomen en bolboompjes worden. En een boom met hoge smalle kruin kan tot een wijde kruin gevormd worden. Ook appel en perenbomen kunnen tot hagen, leibomen en bolboompjes gevormd worden. Door het enten op een onderstam zijn er verschillende hoogten verwezenlijkt worden
  • We snoeien ook om meer lucht en zonlicht in de kruin of struik te krijgen waardoor er minder kans op schimmels is. En voldoende licht is van belang voor een gezonde ontwikkeling van blad en vrucht. Door zonlicht zijn vruchten ook zoeter.
  • De takken verdringen elkaar niet en de bloei en vrucht zijn eenvoudiger te zien en te bereiken.De struik blijft ook van onderen vol en vormt veel jonge takken.
  • Stimuleren om nieuwe takken en knoppen te vormen.
  • De struik te verjongen waardoor de struik langer meegaat en mooi in vorm blijft. -De wintersnoei stimuleert tot groeien en de zomersnoei houdt overmatige groei juist tegen.

Er zijn ook veel bomen en heesters welke nooit gesnoeid behoeven te worden. Hooguit eens wat dood hout of een gebroken tak. Of soorten waarbij het beter is zo weinig mogelijk te snoeien. Verder zijn er verschillende tijden waarin het beste gesnoeid kan worden en verschillende manieren van snoeien. Met daarbovenop ook nog eens vele uitzonderingen. We raden u aan om nauwkeurig de aanwijzingen en instructies van de kweker op te volgen. En zelf in een schrift bij te houden wanneer en wat en waarom u gesnoeid heeft.Zodat u op ten duur vanuit eigen ervaring te werk kunt gaan.
Maar er zijn natuurlijk wel enige richtlijnen te geven.

Algemene tips

  • Snoei nooit bij nat en koud weer maar ook niet in de volle zon waardoor verbranding op kan treden.
  • Behandel een wonden met een wondbehandeling zeker wanneer een wond groter is dan 1cm.
  • Snoeien wordt in de zomer meestal aangeraden na de bloei of na de vrucht (oogst/pluk)
  • Sterk en veel snoeien van vruchtbomen geeft een groeireactie en bij veel groei kan de vruchtzetting in gevaar komen.
  • Wanneer een boom eenmaal de gewenste hoogte heeft bereikt is ook beter niet meer in de kruin te snoeien.
  • Snoei altijd boven één of twee ogen zodat de struik of boom weer uit kan lopen. Een oog is een zichtbare verdikking op de tak. De plaats van het oog bepaalt tevens de groeirichting van de uitloper en de later gevormde tak. Het beste is een oog te kiezen dat van de stam afwijst en aan de buitenkant van de tak zit voor de groei van een nieuwe twijg. Zodat het ruimte creëert voor de heester of boomkruin voor voldoende licht en lucht.
  • Snoei een tak schuin af zo, dat er geen water op kan blijven staan. De wond kan beter zo snel mogelijk drogen om te helen en infectie te voorkomen.
  • Controleer stam en takken op mogelijke beschadigingen, behandel eventuele wonden en dicht ook deze af. Haal dood en ziek hout weg tot op het gezonde hout.
  • Wanneer takken op de grond hangen is het beter ze terug  te snoeien.
  • Snoei wildgroei dat vanuit de onderstam groeit regelmatig weg. Zo ook wildgroei dat bij wortels ophoog groeit diep wegnemen.
  • Snoei één tak weg wanneer twee takken in de kruin elkaar kruisen of tegen elkaar aangroeien. Zo ook takken welke in de kruin naar binnen groeien. De kruin moet open blijven zodat zonlicht binnen kan komen en er voldoende luchtcirculatie is.
  • Snoei zware takken in delen zodat inscheuren voorkomen wordt.
  • Snoei bij dikkere takken eerst de onderkant van de tak een stuk in en snoei daarna vanaf de bovenaf de tak pas door. Blijf met snoeien 15 cm van de takkraag af om daarna, wanneer de stomp alleen nog aan de boom zit, dit laatste stuk er netjes af te snoeien. Houdt altijd de takkraag ongeschonden.
  • Zijtakken bij struiken net boven het blad snoeien, omdat hier de knoppen ontstaan waaruit nieuwe takken groeien. Snoei de takken schuin af met de snijkant naar beneden.

 

tekening van appelboom - kopiesnoei boven een knop welke naar buitenwijst

Het is de bedoeling dat de nieuwe scheuten welke al in aanmaak zijn of uit een slapend oog zullen komen naar buiten groeien van de struik af dus. Snoei hiervoor net boven een knop of oog dat aan de buitenkant van de struik zit. En snoei schuin zodat het regenwater eraf kan stromen en de wond kan drogen.

 Seizoenen van vruchtbomen snoeien
Pitvruchten- appel en peer  in de winter januari-februari.
Kleinfruit- bessen, bramen, frambozen in het vroege voorjaar februari-maart.
S
teenvruchten- kers, pruim, abrikoos, nectarine zo min mogelijk en na de oogst augustus-september en nooit in de winter.
Notenbomen- najaar
 

Gereedschap

  • Sommige heesters of hagen zijn giftig, gebruik dan zeker handschoenen tijdens de snoei handelingen
  • Gebruik scherp en schoon gereedschap om zo min mogelijk schade aan de heester te veroorzaken. Een gladde oppervlak van de wond is beter te genezen dan een gescheurde of rafelige wond waardoor bacteriën en   schimmels binnen kunnen dringen.
  • Gebruik een takkenschaar of takkenzaag voor dikke takken en een snoeischaar voor dunne takken. Of gebruik gepast elektrisch gereedschap. -Desinfecteer snoeigereedschap altijd na gebruik van zieke bomen en struiken om besmetting op andere heesters of bomen te voorkomen. Dit is zeker bij fruitbomen essentieel.
  • Desinfecteren kan eenvoudig door middel van een speciale reiniging welke met een spuitbusje op het snij/knipgedeelte van het snoeigereedschap kan worden aangebracht. Na enkele seconden inwerken is het  gereedschap klaar voor verder gebruik. Of 10 sec.in een bleek -of desinfectiemiddel.
  • Reinig snoeigereedschap ook telkens van aanklevende plantensappen en hars zodat het voor verder gebruik scherp blijft en handelbaar.
  • Hang of berg snoeigereedschap veilig en droog op. Wanneer het voor lange tijd niet gebruikt wordt is het goed om het in te spuiten met een siliconenspray zodat het klaar voor gebruik is.

 

klimroos

snoeitermen


De takkraag
zit vlak tegen de stam en is te herkennen aan ronde ringen, laat deze zitten bij het snoeien en beschadig deze takkraag niet. Raak de takkraag niet!
Dunne takken snoeien op kleine afstand van de oksel waar de tak uitkomt en laat zo min mogelijk stompje zitten dit sterft namelijk af en is ontsierend.
Dikkere takken kunnen beter eerst een stukje van onderaf ingezaagd worden en daarna de tak van bovenaf doorzagen. Beter eerst zo`n  10 – 15 cm van de stam en takkraag zagen en later het stompje er alsnog vlak voor de takkraag afzagen.

Opkronen
is de lage takken telkens wegsnoeien om zo een mooie stam te krijgen. Waardoor een lage heester tot boom wordt.

Worteluitlopers of wortelopslag 
Zijn lange rechte snel opgroeiende takken bij de wortels welke veel energie wegnemen. Diep wegnemen heeft wel als gevolg dat er nog meer worteluitlopers gevormd worden. Het is een consequente handeling tijdens het groeiseizoen.
Bij fruitbomenmoeten alle worteluitlopers en wildgroei aan de voet van de stam of vlak ernaast weggehaald worden.

Opslagkleine takjes welke onderaan de stam groeien en onnodige energie wegnemen.

Waterloten
zijn snel groeiende recht omhooggaande takken in de kruin. Ze zijn ontstaan uit knoppen die geen bloesem hebben gedragen. Ze nemen veel energie weg van de boom en kunnen andere takken in de weg komen te staan.
Waterloten kunnen ontstaan door te veel snoeien. Wanneer waterloten weggehaald worden moeten ze helemaal weggenomen worden en niet halverwege want dan vormen zich daar weer zijtakken wat een mooie verdeling in de kruin zeker verstoord.

Verjongen
is ieder jaar en verdeeld over de struik, 1/3 van de oude takken diep snoeien tot ongeveer 40cm vanaf de grond. Tot de eerste knoop vanaf de grond en boven een vertakking welke naar buiten wijst, voor een mooie uitgroei van de harttak af. Soms is het tot de grond wegnemen van deze overjarige takken noodzakelijk.

Ogen
Snoei altijd boven één of twee “ ogen” zodat deze achterblijven op de tak want hieruit zal de struik of boom weer uitlopen. Een oog is een zichtbare verdikking op de tak. De plaats van het oog bepaalt de groeirichting van de uitloper en de later gevormde tak. Kies altijd een “oog” welke van de stam afwijst aan de buitenkant van de tak voor de groei van een nieuwe twijg. Zodat het ruimte creëert voor de heester of boomkruin voor een mooie verdeling en voldoende licht en lucht. 

Gesteltakken
zijn de zwaarderehoofdtakken welke om de harttak staan en de vorm van de boom bepalen. Ze zijn dunner dan de harttak. Voor een mooi gevormde kruin worden meestal 3 tot 5 gesteltakken gebruikt, welke op ongeveer gelijke afstand van elkaar staan. Ook struiken hebben gesteltakken.

Harttak
(of middentak) staat in het verlengde van de stam. Om deze harttak heen groeien meerdere gesteltakken. De harttak is dikker dan de gesteltakken. Voor een mooi gevormde kruin worden meestal 3 tot 5 gesteltakken gebruikt.
Bij fruitbomen kan er voor een open kruin gekozen worden met alleen 3 gesteltakken zonder harttak. (appel, pruim, kers) Maar ook voor een open kruin met harttak en 3 gesteltakken er omheen.( peer)  Ook struiken hebben een harttak (middentak) en gesteltakken eromheen.

Kortloten
zijn korte twijgjes waar de bloei en de vruchten aankomen. Maar teveel kortloten betekent veel maar kleine vruchten. Meestal wordt een deel hiervan weggehaald voor grotere vruchten.

Langloten zijn lange (vaak) onvruchtbare twijgen waarvan een aantal weg worden gehaald moeten worden. Bij zwakke groei worden kortloten gevormd en bij een sterkte groei langloten. Te snelle groei is dus nadelig voor de vruchtvorming.

Knoppen
Knoppen vormen zich aan de top en aan de zijkanten van een twijg of stengel en in de oksels van een blad.Vanuit knoppen worden twijgen, bladeren en of bloemen gevormd.Bladknoppen liggen op de tak en bloemknoppen staan op de tak en zijn boller. Er zijn ook gemengde knoppen deze bevatten blad en bloem.

Bloei op eenjarig hout
Bij rigoureus snoeien is het belangrijk te weten of de struik bloeit op eenjarig of meerjarig hout. Zodat u geen bloeiknoppen wegsnoeit. Het kan eigenlijk niet fout gaan wanneer u heesters welke op eenjarig hout bloeien, meteen na de bloeitijd snoeit. Na de snoei zal de heester meteen beginnen om weer nieuwe scheuten aan te maken en hetzelfde jaar ook nog blad en bloeiknoppen gaan vormen. Voorbeelden van eenjarig hout zijn:
Kerria (ranonkelstruik / Hydrangea arborescens (Amerikaanse hortensia) /  Ceanothus (herfstsering), Spiraea x bumalda en Lavandula (lavendel) en Hydrangea paniculata (pluimhortensia) /rozen/Buddleja (vlinderstruik)

Bloei op twee of meerjarig hout
Deze struiken hebben altijd tweejarig en overjarig hout maar ook eenjarig hout waarop ze volgende jaar zullen bloeien. De  bloemknoppen zijn hiervoor vaak al gevormd. Deze takken hebben dus in totaal twee jaar nodig voor ze bloeien.
Snoeien is alleen nodig om de struik open te houden zodat zonlicht bij de knoppen kan komen en voor luchtcirculatie en een open hart van de struik. Er is een verjongingssnoei nodig waarbij alleen de overjarige takken welke al gebloeid hebben en waarop geen of weinig bloei meer te verwachten is langzaamaan gesnoeid worden om de heester jong en compact te houden. Ook is er een onderhoudssnoei nodig waarbij dode, gebroken takken en takken welke naar binnen groeien of op andere wijze hinderlijk zijn gesnoeid worden. Het is dus wel goed opletten waar en wat gesnoeid moet worden. Voorbeelden van twee en meerjarig hout zijn:
Philadelphus boerenjasmijn / Philadelphus (jasmijn) en Hydrangea (hortensia)/ Ribes / Forsythia/
Syringa protolaciniata ( winterharde sering)/Deutzia/ Deutzia (bruidsbloem)/Skimmia japonica  en de Rododendrons.

 

skimmia winter bessen  1354442877
Skimmia bloei op tweejarig hout                                                                                      vlinderstruik bloeit op eenjarig hout

 

We gebruiken cookies om, op basis van getoonde interesse, onze website te optimaliseren. Wil je eerst meer informatie over ons cookie-beleid klik dan hier.
Ik ga akkoord
x