Vogels in april – gierzwaluw

pimpelmees nestkastje 2 pimpelmeesnestje

Vogels in april

Het eerste ei

Hoe is het met uw vogelkastje? Wordt het al dikwijls bezocht door de soort vogel waarvoor u het nestkastje opgehangen heeft? Het is heel goed mogelijk dat er half april al een eerste ei wordt gelegd. Zo vroeg?

Ja want het bekende gezegde ‘In mei leggen alle vogels een ei’ klopt volgens een grootschalig onderzoek sinds jaren al niet meer. Door de klimaatopwarming broeden vogels steeds vroeger. Dit jaar zal naar verwachting maar vijf procent van de vogelsoorten na 1 mei het eerste ei leggen. De pimpelmees bijvoorbeeld broedt nu tien dagen vroeger dan in 1986. Bij trekvogels doet de verschuiving zich minder sterk voor.

 Rond twintig april heeft de helft van de koolmezen haar eerste ei gelegd en in de eerste week van mei zullen vrijwel alle koolmezen hun eerste ei gelegd hebben. Naast de koolmezen zullen ook de meerkoeten, buizerds, pimpelmezen, grutto’s, boomklevers en haviken in deze tijd het eerste ei leggen.  Van de bosuilen hebben vrijwel alle individuen hun eerste ei al gelegd. Bosuilen zijn veruit de eerste broedvogels die een eerste ei leggen.

 

Gierzwaluw

 

swift_0157  gierzwaluw_0

Gierzwaluw

Vanaf eind april worden de eerste gierzwaluwen gezien in ons land  na een tocht van 7000 km van hun winterverblijf in Afrika, ten zuiden van de evenaar. Ze zijn te herkennen aan donkere, sikkelvormige silhouetten aan de hemel. Hun opmerkelijke harde hoge roep dat op gier gier lijkt, kan je overal in stedelijke gebieden en dorpen horen. Gierzwaluwen leven uitsluitend in de lucht, eten, drinken en slapen en zelfs paren gebeurt in de lucht.. Alleen om te broeden zijn ze op hun nest ze hebben naar verhouding dan ook korte pootjes. Ze broeden onder dakpannen en in nissen van gebouwen.

In groepen  voeren ze jachtvluchten uit om per dag 20.000 insecten te vangen. Ze kunnen  vliegsnelheden bereiken van wel 120 km per uur. Ze zijn  16 cm lang en hebben een spanwijdte van 42 cm. Begin augustus vliegen ze weer terug naar Afrika, na het nestelen, broeden en de jongen groot brengen. Een hele onderneming voor de jongen die heel jong al mee vliegen.

Al vele eeuwen leven gierzwaluwen samen met de mens.Wij zorgen voor nest en broed mogelijkheden en de gierzwaluwen ruimen de insecten op.

vele bedreigingen

De lange vlucht, de Sahara en de vogelvangers onderweg, toch is het niet de grootste bedreiging. Maar vinden ze, nadat ze eindelijk zijn aangekomen wel een plaats om te broeden ?Doordat in de nieuwbouw nestmogelijkheden vaak ontbreken, gaan de aantallen gierzwaluwen de laatste jaren achteruit in Nederland. 70 % afname.Een mogelijkheid om toch broedgelegenheid te verschaffen is het ophangen van speciale nestkasten of dakpannen waar in gebroed kan worden!

Slapen in de lucht

Wanneer het gaat schemeren dan verzamelen ze zich, worden rustiger en vertragen hun vlucht. Ze stijgen omhoog en alsmaar verder omhoog tot wij ze niet meer kunnen zien vanaf de grond. Op een hoogte van zo`n 1 a 2 km hoogte brengen ze sluimerend vliegend en slapend de nacht door. Heel vroeg in de ochtend dalen ze weer neer om heel actief vele insecten in hun snelle vlucht mee te nemen. Ze vliegen laag en buiten gewoon behendig vlak boven het wateroppervlakte en door de straten heen met een onmiskenbaar geluid in hoge tonen dat voor iedereen te herkennen is. “SRIE SRIE “

Alleen voor hun jongen op Aarde

Gierzwaluwen leven uitsluitend in de lucht en  gebruiken hun korte pootjes alleen om te nestelen.  Ze kunnen wat moeizaam lopen en komen dan ook alleen voor hun jongen op Aarde.  Ze maken een heel eenvoudig nestje om hun eieren in te leggen. Het liefst zouden ze hun nestje ook in de lucht bouwen. Om een nestplaatje te bemachtigen is er rivaliteit,  zeker nu er als maar minder worden. Tijdens een mooie zomer leggen ze drie tot vier eieren maar bij een natte en kille zomer maar 1 tot 2. De eerste week nadat de jongen uit het ei zijn gekomen leven ze van het voedsel dat ze vanuit het ei meegekregen hebben. Deze week zijn de ouders nog op het nest om hun jongen te koesteren en te verzorgen. Na deze week komen de ouders nog zo min mogelijk op het nest. Ze gaan op jacht voor voedsel en deinzen er niet voor terug wanneer er onvoldoende insecten zijn, om dit honderden kilometers verder weg op te gaan halen. Ze nemen het voedsel vermengd met speeksel als een grote voerbal in hun keelzak mee om het bij hun jongen in het nest te brengen. Ze moeten hun jongen hiervoor lange tijd alleen laten.

Schijndood

De jongen zijn er op ingesteld om dagen zelfs weken alleen te zijn. Ze  kunnen zichtzelf in een soort coma situatie brengen om zo min mogelijk energie te gebruiken. Ze lijken dood maar zijn het absoluut niet. De normale temperatuur van 38 graden wordt 21 graden en hun lijfje is verstijfd.

Wanneer de jongen zijn opgegroeid en vetgemest  zijn en dit kan pas na vijf tot acht weken zijn, stoppen de ouders met voedsel geven. Ze prikkelen de jongen hun nest te verlaten door langs te vliegen en op het nest te tikken en te bonzen. Na een week is het gewicht van de jongen flink afgenomen en komt er een einde aan de nestperiode en daarmee hun leven op aarde. Door een vrije val komen ze in hun nieuwe leefruimte, de lucht! Waar hun ouders en de andere gierzwaluwen ook zijn. Ze voegen zich met hun ouders bij de groep en vliegen en blijven vliegen en zweven in de lucht een leven vol vrijheid. Pas na ongeveer vier jaar komen ook zij weer terug op aarde, om op een zeer eenvoudig nest hun eieren te leggen. In een nis of onder een dakpan of een door mensen aangebrachte nestruimte. Er zijn ook speciale gierzwaluwnestkasten. 

Duiksnelheden van 200 km per uur

Gierzwaluwen hebben nauwelijks vijanden, mogelijk een boomvalk die een verzwakte vogel of jong pakt. Ze worden 5 tot 6 jaar oud. Al is er bij een geringde gierzwaluw gebleken dat ze 18 jaar kunnen worden. Ze behoren niet tot een familie van zwaluwen zoals de boerenzwaluw bijvoorbeeld, maar vormen een eigen familie van gierzwaluwen. Het zijn prachtige indrukwekkende vogels welke je in de zomermaanden niet mag en kan missen, tot ze in augustus weer wegtrekken met hun jongen. Ze vliegen afstanden van ruim 7 miljoen kilometer wat vergelijkbaar is met  8 maal van aarde naar de maan op en neer. Wat een prestatie, wat een vliegkunst in dat korte leven. Ze kunnen tijdens vele duikvluchten snelheden bereiken van meer dan 200 km per uur.

 

Help de gierzwaluw in zijn voortbestaan in Nederland !!
 

We gebruiken cookies om, op basis van getoonde interesse, onze website te optimaliseren. Wil je eerst meer informatie over ons cookie-beleid klik dan hier.
Ik ga akkoord
x