vogels juni – merel

Jonge-merel 2
mereljong

vogels juni

de onbekende wereld in

In juni verlaten vele jonge vogels het nest. De eerste vlucht is de eerste stap in hun nieuwe leefomgeving. Het vogeltje met de meeste moed gaat eerst of zou het nieuwsgierigheid zijn dat kracht bijzet. Een prachtig gezicht wanneer je dit mooie moment in de tuin ziet gebeuren. De vogeltjes vliegen snel naar de eerste tak of een andere plaats waar ze na hun eerste vlucht veilig kunnen landen. En daarna is het oefenen en al snel zijn ze behendig en wendbaar. Vaak zitten ze na één van de volgende vluchten bij te komen en de wereld om hen heen te observeren. Geen zorg nog om aan voedsel te komen want beide ouders voeren in deze tijd hun jongen nog. De ouders zijn er druk mee in de weer en zoeken in de tuin naar proteïnerijkvoedsel zoals rupsen. Herhaaldelijk roepen ze hun jongen weer bij elkaar.

image pimpelmees-jong
pimpelmees juvelier

 

Maar niet alle jonge vogels blijven lang genoeg in het nest zodat ze meteen hun eerste vlucht kunnen maken.

 

merel turdus merula

eieren merelmerel-jongenjonge merels op nest 3
3 tot 5 blauwgroene eieren met vlekjes                 zonder veertjes geboren                                    roerloos en stil in het nestje van takjes

Een heel bekende tuinvogel, die zich als eerste in februari laat horen om het voorjaar aan te kondigen. Een heerlijk geluid dat het mannetje iedere ochtend van een uur of vijf uur laat horen. Pas daarna wordt hij door andere zangvogels bijgestaan. En met elkaar vormen ze een prachtig concert, waarin de merel een belangrijke rol speelt. De merel zingt het meest `s morgens en in de avonduren. Hij opent iedere dag niet alleen het vogelconcert, maar sluit het ook als laatste weer af met zijn prachtige gezang. Hij blijft voor zijn hele omgeving niet onopgemerkt en is in bijna iedere tuin te horen en te zien.

Vroege zangvogel
Hij heeft een heldere en melancholische fluitende zang met veel variaties en melodieën. Het is luid en duidelijk te herkennen boven andere geluiden. Na iedere melodie onderbreekt hij zijn zang met een pauze. Vaak hoor je in deze pauzes vanuit een naburige tuin, een andere merel dezelfde melodie terug fluiten. Merels dragen hun gezang het liefst op vanaf een hoog gelegen punt, de top van een boom of dakrand. Ze laten zich het meest horen als het vrouwtje de eieren uitbroed. Ook om andere mannetjes merels te laten weten dat dit zijn gebied is, en concurrentie op afstand te houden. Wanneer er onraad is laat de merel een bijna onmerels geluid horen. Een hard en schel tsjink tsjink tsjink dat hij herhaald totdat het gevaar geweken is. Een waarschuwend en wegjagend geluid. Het is ook bekend van de merel dat hij zo nu en dan andere geluiden nabootst. Het kan een andere vogel zijn of een van mensen afkomstig geluid dat zich vaak herhaald. Ze maken onderling ook fluisterende geluiden in iets lagere tonen.

Baltsgedrag
In het baltsseizoen gedraagt het mannetje zich opvallend en rent met opgezette stuitveren en uitgespreide staart en hangende vleugels rond. Zijn territorium,
dat zo groot is als een gemiddelde tuin, bakent hij duidelijk af en niet zelden treedt hij vrij agressief op naar mannen die te dichtbij komen. Dit kan er zo nu en dan heftig aan toe gaan als de andere man niet maakt dat hij wegkomt. Een enkele keer kan hij ook andere vogels wegjagen. Na de baltstijd zal hij het voedsel in zijn territoriumgebied verdedigen.  Zeker voor de jongen is veel voedsel nodig.

 

merelnest   Merel_vrouwtje
alles kan als nestplaats gebruikt worden

Nestbouw
De nestbouw laat hij grotendeels over aan het vrouwtje. Het is een stevige kom van takjes, wortels, mos en gras, wat ze maar kan vinden in de tuin. Ze bedekt de binnenkant met uitsluitend zachte plantendelen zoals mos. Merels maken hun nest op veel plaatsen in de tuin, in houtachtige heesters zoals ze dat van oorsprong gewend zijn. Maar ook op kunstmatige plaatsen zoals een plank in een garage, in de dakgoot een vogelhuisje, maar ook op een raamkozijn, omgekeerde bezem ze zijn nogal vindingrijk. Zelden is de plaats hoger dan 2 meter. Waardoor het wel een gemakkelijk vindbare plaats is voor katten en eksters. Jaarlijks hebben ze tussen maart en augustus twee tot vierlegsels van 3 – 5 blauwgroene eieren voorzien van rode of geelbruine vlekjes.

 

snaveltjes open merel   totaal afhankelijk buiten
wijd open gesperd zodra een ouder op het nest komt                                  totaal afhankelijk

Jongen totaal afhankelijk
Ze broed haar eieren in 14 dagen uit, de jongen worden volledig naakt geboren. Doodstil en roerloos blijven ze op het nest zitten, pas als een van de ouders op het nest komt steken de jongen hun snaveltjes wagenwijd open. Een prachtig gezicht zeker omdat hun snaveltjes aan de binnenkant oranje/geel gekleurd zijn. Wanneer ze na twee weken een verenkleed hebben verlaten de jongen het nest al, nog voor ze kunnen vliegen! Ze zijn in deze situatie nog drie weken volkomen afhankelijk van hun ouders, de jongen zien er in deze tijd nogal hulpeloos uit. Vaak denken mensen dat ze uit het nest gevallen zijn en tillen ze op om ze te helpen. Doe dit niet,want de ouders houden de jongen in de gaten en zorgen voor ze. Ze vliegen af en aan om hun jongen te voeden en te beschermen.

Merels zijn alleseters
Zaden, vruchten, vooral op de grondgevallen bessen van de duindoorn en liguster zijn erg in trek, maar ook een half verrotte appel is een lekkernij voor ze. Ze eten ook insecten vliegen, larven, rupsen en wormen maar ook brood. Ze zijn zeker niet kieskeurig en wonen daarom ook graag bij mensen in de buurt. Zeker in de winter maken ze graag gebruik van alles wat mensen voor vogels klaarzetten. Alleen in de winter vormen ze groepjes met andere lijsterachtigen later zie je dat niet meer. Ze hippen al scharrelend rond op zoek naar voedsel, waarbij ze behendig mos en bladeren opwerpen. Hiermee leveren ze in de tuin een positieve bijdragen door het luchtig houden van de bodem. Merels jagen met hun ogen dit is duidelijk te zien wanneer ze naar wormen zoeken, hierbij houden ze hun kopje scheef zodat ze scherp zien wat er gebeurt in de bodem. En jawel hoor, regelmatig hebben ze beet en zie je ze een dikke worm als lekkernij uit de grond trekken. Met hun omwoelen zullen ze in de zomer ook wel eens wat ontkiemende plantjes lostrekken, maar dat maken ze  weer ruimschoots goed door het opruimen van vele schadelijke insecten uit uw tuin.

Braakballen
Ja, merels hebben ook braakballen welke ze uitbraken na het eten van vruchten met zaden. De zaden ondergaan in hun maag een bepaald proces en hierdoor gemakkelijk ontkiemen op een goede bodem, soms kilometers verderop. In de natuur is dit ook voor henzelf belangrijk om voldoende eetbare vruchten in hun buurt te behouden.

Uiterlijke verschillen

merelmanAlbinoMerel                                                                                                                                                                   witte merel?
De man
Het uiterlijk van het mannetje is duidelijk te onderscheiden van het vrouwtje. Hij is 25 cm groot met een vleugelspanwijdte van 34 tot 38 cm. En weegt 80 en 110 gram. Hij is in tegelstelling tot het vrouwtje helemaal effen zwart met een opvallende oranje spitse snavel en een gele ring om de ogen.
Heel af en toe komt het voor dat een merel veel witte veren heeft of zelfs helemaal wit is, dan is er een verstoring van pigment in de veren of het is een albino. Albino`s hebben rode ogen.

merel vrouwtje met appel merel met nestmateriaal
een fijne tuin en een lekker appeltje                                                                             en mooi nestmateriaal

Vrouwtje
Het vrouwtje lijkt op afstand effen bruin, maar ze heeft vlekken op keel en borst. Ze is duidelijk lichter van kleur dan de man. Haar snavel is bruingeel en minder opvallend dan van het mannetje. Heel oude vrouwtjes zijn te herkennen aan een meer gele snavel en een witte keel en borst.

jong buiten
Jong
Het verenkleed van een jong (juvelier) lijkt veel op dat van het vrouwtje, maar de borst is meer gevlekt. Met bleke strepen op de rug en een hoornkleurige snavel. Het onvolwassen mannetje heeft in zijn eerste winter nog bruine vleugels, maar wel al een vaal zwart lijfje en ook een zwarte snavel. 

Camouflage kleur
Het is duidelijk dat het vrouwtje en haar kinderen een camouflage kleur hebben. Dit was vooral in de omgeving waar ze van oorsprong leefden. De merel leefde in vroegere tijden als zeer schuwe vogel in dichtbegroeide bossen en net als nu bouwden ze hun nestjes laag bij de grond. Hun achtergrond was hierdoor een donkere, met verdorde bladeren bedekte bosgrond. De merel heeft zich steeds meer aangepast aan de open bosgebieden en de menselijke woongebieden. En is nu een van de bekendste tuinvogels. Merels worden zo ongeveer vijf jaar oud. Er zijn merels bekend die ruim twintig jaar oud zijn geworden.

Familieleden

Turdus is de familienaam van alle lijsterachtigen en Merula is bij ons Merel geworden.

 

zanglijster
De zanglijster (Turdus philomelos)
Is net zo groot als de merel maar is te herkennen en te onderscheiden aan de witachtige borst met spikkels, rug is bruin met beige ondervleugels. Hij heeft een prachtige en opvallende zang.

 

Turdus_viscivorus grote lijster
De grote lijster
(Turdus viscivorus),
Is met 30 cm de grootste lijster in Europa. Verder heeft ook deze lijster een gespikkelde borst met grijsbruine vleugels.

 

Redwing_Turdus_iliacus koperwiek
De koperwiek
(Turdus iliacus)
Is een kleine lijster met een witte wenkbrauwstreep en roestbruine flanken en oksels. Het is een wintergast bij ons om de strenge kou van het hoge noorden te ontlopen. Ze zijn in oktober te horen wanneer ze met grote groepen `s nachts over ons land trekken. Wanneer het hier ook te koud wordt trekken ze verder naar het zuiden.


Kramsvogel - Turdus_pilaris
De kramsvogel
(Turdus pilaris)
Is een wintergast vanuit het hoge noorden van Europa. Kramsvogels heeft een grijze kop en een bruine rug en op borst en buik zwarte streepjes. Staat in Nederland gevoelig op de rode lijst.


Beflijster
De beflijster
(Turdus torquatus)
Is een doortrekker vanuit het hoge noorden, hij lijkt heel erg op de merel. Heeft ook een zwart verenkleed maar met een witte bef.
  Bij deze lijster zie je ook weer verschil in man en vrouw, wat bij andere lijsterfamilie niet zo is.

We gebruiken cookies om, op basis van getoonde interesse, onze website te optimaliseren. Wil je eerst meer informatie over ons cookie-beleid klik dan hier.
Ik ga akkoord
x